Monoloog onderwijs

Gelijke kansen in het onderwijs – Karel Deruwe

We denken allemaal in stereotypen. Ook jij en ik. Ook al doen we ons best om “genderneutraal te denken”.

Denk even mee. Meisjes en jongens zitten soms in dezelfde klas, krijgen dezelfde leerstof. Door dezelfde leerkracht. En toch worden ze anders beïnvloed. Hoe komt dat? Is dat een biologisch verschil? Verwerken meisjes informatie op een andere manier dan jongens? Zit het verschil hem dus bij de toehoorder?

Of is het de spreker? Gaat een leerkracht anders om met jongens dan met meisjes? Want er zijn onderzoekers die beweren dat leerkrachten ongewild een invloed uitoefenen. Zo zouden leerkrachten bijvoorbeeld technische uitleg geven aan jongens. Over hoe ze de videospeler in de klas moeten bedienen, bijvoorbeeld. Zodat die jongens zelf leren hoe ze het moeten doen. Maar bij meisjes geven ze de uitleg niet, maar doen ze het gewoon zelf.
Vaak is dat onbewust!

Dus: gaat het hier om aangeleerd gedrag? Of is het de menselijke biologie? En hoe gaan we zelf om met die “genderverschillen”? Want je kunt de studiekeuze van jongeren niet alleen bepalen binnen het onderwijssysteem, natuurlijk. Zo kan het gebeuren dat we een dochter niet stimuleren om informatica of techniek te studeren. Niet omdat we denken dat ze dat niet kan. Maar gewoon omdat dat niet vanzelfsprekend is. We verwachten dat niet. En omdat we die keuzes niet “verwachten”, zien we misschien niet dat dat meisje juist heel goed is in techniek of informatica.  Hoeveel mensen onder ons zou zijn zoon stimuleren om verpleger te worden? Of in het kleuteronderwijs te stappen? Ook al zouden die beroepen hen heel goed liggen. Is dat omdat we denken dat ze zich niet op hun plaats zullen voelen? Dat ze zullen worden uitgelachen? Gestigmatiseerd? Of vinden we het zelf gewoon “raar”?

Kijk, we moeten proberen om anders na te denken over capaciteiten. Over hoe bepaalde keuzes bij jongens of meisjes “horen”. Of net niet. En het onderwijs is de ideale plek om daar aan te werken. Daar wordt de jeugd van het land tenslotte gevormd!

Onder dit hoofdstuk vind je allerlei projecten. Er zijn al heel wat mensen die de denkoefening al gemaakt hebben. En onderzoek hebben gedaan. Én theorieën hebben toegepast in de klas. De hindernissen die ze onderweg zijn tegengekomen zijn niet van de minste. Er is bijvoorbeeld te weinig kennis bij jongeren, ouders en begeleiders over wat bepaalde opleidingen en beroepen inhouden. En opleidingen en beroepen worden soms stereotiep of zelfs verkeerd voorgesteld. En als gevolg worden studies om de verkeerde redenen aangevat En worden beroepen om verkeerde redenen gekozen. En ten slotte moeten we ook durven toegeven dat bepaalde studiekeuzes worden ondergewaardeerd. En dat is zeker niet terecht.  

Waar moeten we de oplossingen zoeken?
We moeten eerst en vooral jongeren en ouders beter informeren over opleidingen en beroepen. Maar bedrijven kunnen bijvoorbeeld ook nauw samenwerken met mensen in het onderwijs. Zo zorgen we er voor dat informatie veel beter doorstroomt. Over wat bepaalde beroepen nu precies inhouden. We kunnen ook onze leerkrachten en opvoeders beter ondersteunen. Zodat zij de middelen en know-how hebben om jongeren optimaal te sturen en te begeleiden.

Wat ook heel belangrijk is, is dat we de vaardigheden van onze jongeren beter erkennen en stimuleren. Zonder daarin bevooroordeeld te zijn. En als we ten slotte ook nog eens nadenken over hoe we technische opleidingen en beroepsopleidingen een positiever imago kunnen geven, zal de waardering voor die opleidingen vanzelf stijgen.  

Veel succes met je zoektocht naar oplossingen!