Eurekas

Wat houdt het project in en wat wil men bewerkstelligen:

In technische en wetenschappelijke studierichtingen en jobs zijn meisjes nog steeds ondervertegenwoordigd. Ook de interesse voor techniek en wetenschap is de laatste jaren, zowel bij meisjes als bij jongens, gedaald.

Het project Eurekas wil leerlingen, en dan vooral meisjes, meer plezier doen beleven aan wetenschappelijke en technische vakken en ze op die manier proberen warm maken voor een wetenschappelijk of technisch beroep.

Eurekas nodigt groepen leerlingen uit het secundair onderwijs uit om aan een wedstrijd deel te nemen. Zoals eerder vermeld, mikt men voornamelijk op meisjes. Hiertoe worden in de spelregels ‘vrouwelijke voorwaarden’ gesteld (hierover hieronder meer). Leerlingen zetten, met hulp van een leerkracht, een wetenschappelijk experiment of proefopstelling op. Een natuurkundige wet of een wetenschappelijk of theoretisch begrip moet aanschouwelijk voorgesteld worden. Eurekas is dus perfect te kaderen binnen het leerplan.

Na afloop dient een bouwplan, handleiding en een kort verslag over het verloop en de samenwerking ingestuurd te worden via een interactieve website. Op die manier strijden de leerlingen mee voor een Eurekas-award. De uitreiking van deze awards vormt het einde en tevens het hoogtepunt van dit project. In elk van de zes categorieën worden winnaars uitgeroepen en prijzen uitgedeeld.

Werkwijze:

In scholen worden folders en posters verspreid over de wedstrijd en op het VELEWE-congres is Eurekas een belangrijk agendapunt. We informeren de leerlingen over de voorwaarden om deel te nemen en geven ze mee dat ze zich online kunnen inschrijven op www.eurekas.be. Als extra motivatie krijgen ze na het posten van hun experiment gratis filmtickets toegestuurd.

De ‘vrouwelijke inschrijvingsvoorwaarden’, waarover eerder sprake, zijn onder andere deze:
                - elk team moet uit 4 à 6 jongeren bestaan (tussen 12 en 18 jaar),
                  waarvan minstens de helft meisjes;
                - elk team moet door een meisje geleid worden;
                - elk team krijgt een ‘wetenschapsmeter’.

‘Wetenschapsmeters’ komen uit diverse groepen: vrouwelijke personeelsleden van bedrijven, hogescholen of universiteiten, studentes in het hoger onderwijs, enzovoort. Deze meters ondersteunen via e-mail de leidinggevende meisjes.

De deelnemers mogen zich baseren op eerder uitgevoerde experimenten, maar hanteren bij voorkeur geen professionele meetapparatuur, maar simpel huis-tuin-en-keukengerei. Hun leerkrachten krijgen een werkmap mee. Daarin worden de projectdoelstellingen toegelicht en handvaten geboden om leerlingen optimaal te begeleiden, onder andere op vlak van de genderproblematiek, waar dit project hoofdzakelijk om draait.

Een onafhankelijke jury beoordeelt de ingezonden experimenten op basis van vooraf gedefinieerde criteria. Als belangrijke beoordelingscriteria gelden onder andere:

- de didactische waarde en de wetenschappelijke toelichting;
- de creativiteit en originaliteit bij de uitwerking;
- de kwaliteit van het bouwplan, de handleiding en de stuklijst;
- de samenwerking binnen het team;
- de mate waarin de proef geschikt is voor herhaling binnen een andere groep.

Ook de inzenders kunnen, via de website, hun stem uitbrengen en punten toekennen aan de andere experimenten.

Tijdens de ‘Eurekas-awards’ worden de winnaars van de wedstrijd geselecteerd uit de vooraf genomineerde deelnemers. De genomineerden mogen hun proef tijdens het slotmoment komen demonstreren. Uiteindelijk wordt in elke van de zes categorieën een winnaar aangeduid, die met een mooie prijs naar huis gaat.

Na afloop van het project zullen alle deelnemers via een mailing op de hoogte gebracht worden waar op de website de verschillende inzendingen terug te vinden zijn. Zo kan het aangeleverde materiaal een inspiratiebron voor de toekomst vormen.

De deelnemers zullen automatisch participeren aan een onderzoek naar de genderproblematiek, uitgevoerd door studenten van de KHKempen, onder begeleiding van enkele docenten. Zij willen een antwoord formuleren op onderstaande prangende vragen.

- Wat is de huidige situatie?
- Waarom kiezen meisjes minder courant voor wetenschappen en techniek?
- Wat kunnen scholen, leerkrachten, bedrijven en instanties doen om meisjes meer te stimuleren om een wetenschappelijke of technische richting te kiezen in het hoger onderwijs?

Aan de hand van de onderzoeksresultaten zal een communicatie- en promotieplan opgesteld worden, dat naar alle deelnemende scholen gecommuniceerd zal worden. Zowel de onderzoeksresultaten zelf als het plan met concrete aanbevelingen voor scholen en bedrijven zullen gepubliceerd worden.

Product(en):

    • Het didactisch pakket voor leerkrachten,
      met theoretische beschouwingen & praktische tips met betrekking tot projectwerk.
    • Genderonderzoek: De factoren die maken dat meisjes wetenschappen fijn vinden (door A. Van Gompel)
    • Productdecompositie genderonderzoek (door A. Van Gompel)


    De twee laatste producten kunnen geraadpleegd worden in de productotheek van het ESF-Agentschap.

    Omschrijving uitvoerders:

    Katholieke Hogeschool Kempen (projectcoördinator)

    Katholieke Hogeschool Kempen - Departement HWBK (partner)
    Katholieke Universiteit Leuven – academische lerarenopleiding Departement Natuurkunde en Sterrenkunde (partner)
    VELEWE (partner)

    Link naar een website met informatie over het product/project:

    www.eurekas.be
    KHK - Eurekas